Kiểm tra bài cũ
Hãy đọc thuộc bài thơ “ Ông Đồ”
Nhớ Rừng
Thế Lữ
Bài 18 - Tiết 73, 74
I. Đọc - tìm hiểu chung:
1. Tác giả, tác phẩm: SGK
2. Phong trào thơ mới:
Là phong trào thơ nổi lên từ 1932- 1945
Tên thật: Nguyễn Thứ Lễ; quê: Bắc Ninh
Nhà thơ tiêu biểu nhất của phong trào Thơ mới; là một trong những thành viên tích cực của Tự lực văn đoàn.
Hồn thơ dồi dào, đầy lãng mạn; góp phần quan trọng vào việc
đổi mới thơ ca và đem lại chiến thắng cho Thơ mới.
Viết truyện trinh thám, truyện kinh dị...
Là người có công đầu xây dựng ngành kịch nói Việt Nam.
* Giải thưởng Hồ Chí Minh về VHNT(2003)
"Độ ấy, Thơ mới vừa ra đời. Thế Lữ như vừng sao
hiện ánh sáng chói khắp cả trời thơ Việt Nam"
(Thi nhân Việt Nam - Hoài Thanh, Hoài Chân)
Thơ mới là phong trào thơ được khởi xướng
từ những trí thức Tây học đầu thế kỉ XX
nhằm thay đổi hình thức và nội dung thơ ca
truyền thống.Thế Lữ không chỉ là người cắm
ngọn cờ chiến thắng cho thơ mới mà còn là
nhà thơ tiêu biểu nhất cho phong trào
Thơ mới chặng đầu.
3. Bố cục:
3 phần
I. Đọc - tìm hiểu chung:
1. Tác giả, tác phẩm: SGK
2. Phong trào thơ mới:
1.Tâm trạng căm hờn của con Hổ ở vườn bách thú: (Đoạn 1,4)
2.Hổ nhớ tiếc giang sơn hùng vĩ (Đoạn 2,3)
3. Giấc mộng trở về rừng thiêng của Hổ (Đoạn 5)
II.Tìm hiểu văn bản:
1.Tâm trạng căm hờn của con Hổ ở vườn bách thú: (Đoạn 1,4)
"Gậm một khối căm hờn trong cũi sắt,
Ta nằm dài trông ngày tháng dần qua,
Khinh lũ người kia ngạo mạn, ngẩn ngơ,
Giương mắt bé giễu oai linh rừng thẳm.
Nay sa cơ, bị nhục nhằn tù hãm,
Để làm trò lạ mắt thứ đồ chơi,
Chịu ngang bầy cùng bọn gấu dở hơi,
Với cặp báo chuồng bên vô tư lự."
Tìm từ ngữ thể hiện tâm trạng của con Hổ?
Hổ tự xưng hô mình như thế nào?
Thân phận của Hổ lúc này ra sao?
Hổ tỏ thái độ như thế nào với những người và con vật xung quanh?
- Đoạn 1: Hổ căm hờn vì mất tự do, sống kiếp nhục nhằn tù hãm, khinh thường mọi thứ xung quanh.
II.Tìm hiểu văn bản:
1.Tâm trạng căm hờn của con Hổ ở vườn bách thú: (Đoạn 1,4)
"Nay ta ôm niềm uất hận ngàn thâu,
Ghét những cảnh không đời nào thay đổi,
Những cảnh sửa sang, tầm thường, giả dối:
Hoa chăm, cỏ xén, lối phẳng, cây trồng;
Dải nước đen giả suối, chẳng thông dòng
Len dưới nách những mô gò thấp kém;
Dăm vừng lá hiền lành không bí hiểm,
Cũng học đòi bắt chước vẻ hoang vu
Của chốn ngàn năm cao cả, âm u."
Cảnh vườn bách thú:
Thái độ:
không thay đổi, tầm thường, giả dối, học đòi, bắt chước .
chán ghét, khinh miệt.
- Đoạn 4: Chán ghét cảnh vườn bách thú tầm thường, giả dối.
- Đoạn 1: Hổ căm hờn vì mất tự do, sống kiếp nhục nhằn tù hãm, khinh thường mọi thứ xung quanh.
-> Nghệ thuật: Ngôn ngữ độc đáo, giọng giễu cợt, nhịp linh hoạt, nhân hóa, ẩn dụ, nói quá.
Cảnh vườn bách thú hiện lên như thế nào?
Nhận xét nghệ thuật hai đoạn trên?
II.Tìm hiểu văn bản:
1.Tâm trạng căm hờn của con Hổ ở vườn bách thú: (Đoạn 1,4)
- Đoạn 4: Chán ghét cảnh vườn bách thú tầm thường, giả dối.
- Đoạn 1: Hổ căm hờn vì mất tự do, sống kiếp nhục nhằn tù hãm, khinh thường mọi thứ xung quanh.
-> Nghệ thuật: Ngôn ngữ độc đáo, giọng giễu cợt, nhịp linh hoạt, nhân hóa, ẩn dụ, nói quá.
=> Mượn lời con Hổ tác giả thể hiện tình cảnh sống kiếp nô lệ, phụ thuộc của dân tộc ta lúc bấy giờ.
Bài tập:
Chọn đáp án sai trong những câu sau.
Tâm trạng con hổ bộc lộ qua hai đoạn thơ vừa tìm hiểu trên.
II.Tìm hiểu văn bản:
1.Tâm trạng căm hờn của con Hổ ở vườn bách thú: (Đoạn 1,4)
2.Hổ nhớ tiếc giang sơn hùng vĩ (Đoạn 2,3)
Ta sống mãi trong tình thương nỗi nhớ
Thủa tung hoành hống hách những ngày xưa.
Nhớ cảnh sơn lâm, bóng cả, cây già,
Với tiếng gió gào ngàn, với giọng nguồn hét núi,
Với khi thét khúc trường ca dữ dội,
Ta bước chân lên, dõng dạc, đường hoàng,
Lượn tấm thân như sóng cuộn nhịp nhàng,
Vờn bóng âm thầm, lá gai, cỏ sắc.
Trong hang tối, mắt thần khi đã quắc,
Là khiến cho mọi vật đều im hơi.
Ta biết ta chúa tể cả muôn loài,
Giữa chốn thảo hoa không tên, không tuổi.
-Đoạn 2: Động từ mạnh, từ ngữ khoáng đạt, diễn tả cảnh rừng đại ngàn hùng vĩ, khẳng định uy quyền tuyệt đối của vị chúa tể.
- Đoạn 3:
Cảnh vật nơi rừng thiêng như thế nào?
Hình ảnh của con Hổ trong giang sơn của nó?
Đoạn 3 được coi là bức tranh tứ bình, hãy nêu thời gian của bức tranh tứ bình ấy?
Bài 18. Tiết 74
Nhớ rừng
Thế Lữ
Bức tranh tứ bình đầy quyền uy nhưng cũng vô cùng lãng mạn
Nào đâu những đêm vàng bên bờ suối
Ta say mồi đứng uống ánh trăng tan?
Đâu những ngày mưa chuyển bốn phương ngàn
Ta lặng ngắm giang sơn ta đổi mới?
Đâu những bình minh cây xanh nắng gội
Tiếng chim ca giấc ngủ ta tưng bừng?
Đâu những chiều lênh láng máu sau rừng
Ta đợi chết mảnh mặt trời gay gắt
Để ta chiếm lấy riêng phần bí mật?
II.Tìm hiểu văn bản:
1.Tâm trạng căm hờn của con Hổ ở vườn bách thú: (Đoạn 1,4)
2.Hổ nhớ tiếc giang sơn hùng vĩ (Đoạn 2,3)
-Đoạn 2: Động từ mạnh, từ ngữ khoáng đạt, diễn tả cảnh rừng đại ngàn hùng vĩ với bao sự say mê, tự hào, khẳng định uy quyền tuyệt đối của vị chúa tể.
- Đoạn 3:
Bức tranh tứ bình đầy quyền uy nhưng cũng vô cùng d?p d?, lãng mạn.
Bài 18. Tiết 74
Nhớ rừng
Thế Lữ
S? th?t v?ng v?i thực tế vô cùng cay đắng, nhục nhã
bởi kiếp sống nhục nhằn tù hãm, mất tự do
Than ôi! Thời oanh liệt nay còn đâu?
II.Tìm hiểu văn bản:
1.Tâm trạng căm hờn của con Hổ ở vườn bách thú: (Đoạn 1,4)
2.Hổ nhớ tiếc giang sơn hùng vĩ (Đoạn 2,3)
-Đoạn 2: Động từ mạnh, từ ngữ khoáng đạt, diễn tả cảnh rừng đại ngàn hùng vĩ với bao sự say mê, tự hào, khẳng định uy quyền tuyệt đối của vị chúa tể.
- Đoạn 3:
Bức tranh tứ bình đầy quyền uy nhưng cũng vô cùng lãng mạn.
Câu cuối đoạn 3 thể hiện sự tuyệt vọng, tiếc nuối.
=> Ẩn chứa sự nhớ tiếc quá khứ độc lập, tự do của dân tộc
Than ôi! Thời oanh liệt nay còn đâu?
II.Tìm hiểu văn bản:
1.Tâm trạng căm hờn của con Hổ ở vườn bách thú: (Đoạn 1,4)
2.Hổ nhớ tiếc giang sơn hùng vĩ (Đoạn 2,3)
3. Giấc mộng trở về rừng thiêng của Hổ (Đoạn 5)
Hỡi oai linh, cảnh nước non hùng vĩ!
Là nơi giống hầm thiêng ta ngự trị,
Nơi thênh thang ta vùng vẫy ngày xưa,
Nơi ta không còn được thấy bao giờ!
Có biết chăng trong những ngày ngao ngán
Ta đương theo giấc mộng ngàn to lớn
Để hồn ta phảng phất được gần ngươi
- Hỡi cảnh rừng ghê gớm của ta ơi!
Các câu cảm thán diễn tả nỗi đau đớn, xót xa, tiếc nuối của chúa sơn lâm trong giấc mộng ngàn.
=>Niềm khát khao tự do mãnh liệt và lòng yêu nước thầm kín của người dân Việt Nam lúc bấy giờ.
II.Tìm hiểu văn bản:
III.Tổng kết:
Nghệ thuật
Cả bài thơ tràn đầy cảm hứng lãng mạn. Hình ảnh thơ giàu chất tạo hình, đầy ấn tượng; ngôn ngữ và nhạc điệu phong phú, giàu sức biểu cảm, thể hiện "đắt" ý thơ, khiến cho bài thơ có tính nhạc, âm điệu dồi dào. Đó chính là những đặc trưng tiêu biểu của Thơ mới.
Tác giả đã sử dụng một biểu tượng rất thích hợp để thể hiện chủ đề bài thơ. Hình ảnh chúa sơn lâm cùng với cảnh ở vườn bách thú là hình ảnh ẩn dụ, biểu tượng cho cuộc sống tù túng, ngột ngạt của xã hội đương thời.
Nội dung
Ghi nhớ SGK:
Hướng dẫn tự học
Tìm hiểu thêm các giá trị của bài thơ. Chú ý đến các nét đặc sắc nghệ thuật và nội dung ý nghĩa của tác phẩm.
Học thuộc lòng bài thơ và tập đọc diễn cảm.
Soạn bài "Quê hương" của Tế Hanh.
Chân thành cảm ơn quí thầy cô